16 Awst 2019

Mae’r rhod yn troi – Ymchwil ac arloesi – Gweledigaeth ar gyfer Cymru

Efallai fod dilynwyr CCAUC wedi sylwi ein bod wedi cyhoeddi dogfen yn ddiweddar ac yn cyfeirio’n anffurfiol ati fel “Y Weledigaeth”.

Mae’n llwybr newydd i CCAUC – gwneud datganiad mor hyderus ynghylch ein gobeithion am y dyfodol – ac mae hi wedi cymryd llawer o amser, llawer o grafu pen ac amynedd i lunio’r ddogfen derfynol (gan gynnwys cryn amser yn trafod ei chlawr sy’n debyg i bêl ddisgo!)

Felly pam gwneud hynny?

Os ydych chi’n gyfarwydd â’r tirlun ymchwil ac arloesi ledled y DU (ac efallai nad ydych chi), byddwch yn gwybod bod Ymchwil ac Arloesi y DU – UKRI – wedi cael ei sefydlu ym mis Ebrill 2018. Bydd rhai sy’n canlyn polisi Ymchwil ac Arloesi prifysgolion Cymru hefyd yn cofio bod adolygiad yr Athro Graeme Reid o ymchwil ac arloesi a ariennir gan lywodraeth wedi cael ei gyhoeddi y llynedd. Roedd y paratoadau ar gyfer Brexit yn cynyddu ac, ymhlith heriau eraill a oedd eisoes o flaen y DU, yr oedd llu o syniadau ac argymhellion newydd yn cael sylw, gan greu storm berffaith o ddylanwadau yng Nghymru.

Ym mis Mai 2018, newidiwyd Cadeirydd ein Pwyllgor Ymchwil, Arloesi ac Ymgysylltu. Trosglwyddodd yr Athro Syr Robin Williams yr her i’r pwyllgor fanteisio ar y cyfle hwn i’r Cadeirydd newydd, yr Athro Mark E Smith.

Dyna gychwyn y broses.

Aeth ein pwyllgor rhagddo i gynnal gweithdai a ddeuai â phrifysgolion a rhanddeiliaid allweddol a chydweithwyr eraill, ac eraill a chanddynt ddiddordeb mewn Ymchwil ac Arloesi yng Nghymru ynghyd i greu darlun o’r hyn yr oeddem am i Gymru anelu ato, a sut y gellid gwireddu hynny.

Canlyniad hyn oedd y Weledigaeth.

Corff rheoleiddio a chyllido yw CCAUC yn anad dim, ond y mae hefyd yn cefnogi ein sefydliadau addysg uwch ac yn bartner iddynt. Rydym yn dechrau symud ymlaen: o allu cynnig cyllid Ymchwil Ansawdd – yn rhan o system gefnogi ddeuol – i gefnogi ymchwil ac arloesi yng Nghymru, tuag at ymagwedd fwy cynhwysol a chefnogol yn y cyfnod newidiol hwn o’n blaen (gan gynnwys y system gefnogaeth ddeuol o hyd wrth gwrs). Nod y Weledigaeth yw sbarduno’r dychymyg, cydnabod yr heriau a chreu cynllun y gallwn ei gefnogi, a’i gyflawni mewn cydweithrediad â’r sector addysg uwch.

Mae’n ymddangos bod y gwaith yn cael ei groesawu ac rydym wedi gwneud cynnydd da wrth geisio cyrraedd ein nodau byrdymor:

• Mae Pwyllgor Ymchwil Cymru wedi cael ei sefydlu i ddisodli’r Pwyllgor Ymchwil, Arloesi ac Ymgysylltu, ac wedi’i ffurfio i fod yn gyson â’r pwyllgor cyfatebol i’r dwyrain o’r ffin, Research England. Y mae hefyd yn anelu i ymgysylltu’n well ar draws y sector Ymchwil ac Arloesi er mwyn cryfhau’r cyfarwyddyd a gaiff ein Cyngor.

• Rydym ar hyn o bryd yn cynnal ymgynghoriad ar gynllun i ailgyflwyno cyllid arloesi i brifysgolion Cymru, a gyflwynir ar ffurf Ymchwil Cymru: Cronfa Arloesi o 2020/21

• Mewn ymdrech i ymateb i argymhelliad Reid y dylid cymell darparwyr i ennill arian grant allanol Ymchwil Cymru: Cryfhau’r sylfaen ymchwil mae cyllid, a gafwyd yn sgil arian ychwanegol gan Lywodraeth Cymru, yn golygu y bydd ein blwyddyn gyntaf yn flwyddyn heb ei hail.

Fel tîm Ymchwil ac Arloesi cymharol newydd yn CCAUC, rydym yn gobeithio cynnig rhywbeth newydd. Byddai’n dda hefyd cael clywed am eich gobeithion chi o ran Ymchwil ac Arloesi yng Nghymru, wrth ichi ymuno â ni ar y daith dros y blynyddoedd nesaf.

Ac wrth gwrs, cofiwch ddweud wrthym beth ydych chi’n meddwl yw’r llun ar glawr ein Gweledigaeth mewn gwirionedd!

Jennifer Evans, Uwch Reolwr Ymchwil, CCAUC