16 Ebrill 2020

Ystyried cynaliadwyedd yn ystod cyfnod y coronafeirws

Yn ystod y misoedd diwethaf, rwyf wedi gwylio’r tymhorau yn newid y tu allan i fy ffenestr a gweld cyfres o ddigwyddiadau digyffelyb, enfawr yn effeithio ar Gymru. Wrth eistedd yn fy swigen, ar gopa bryn, rwyf wedi gweld llifogydd yn dinistrio rhai cymunedau Cymru ac yna, os nad oedd hynny’n ddigon, y feirws yn taro ag effaith ddinistriol.

Wrth weithio yn y gyfarwyddiaeth polisi a chyllid yn CCAUC a gweld y sefyllfaoedd yn datblygu, rydych chi’n sylweddoli pa mor bwysig yw’r gwaith rydym i gyd yn ei wneud. Nid ydym yn gweithio yn y rheng flaen ac nid ydym yn cael ein cyfrif fel gweithwyr allweddol. Fodd bynnag, rydym yn cyfrannu drwy ddarparu cyllid, cyngor ar bolisi a fframwaith rheoliadol sy’n galluogi darparwyr addysg uwch i gyfrannu mewn modd cadarnhaol at egwyddor datblygu cynaliadwy Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol ar gyfer llesiant cymdeithasol, diwylliannol, economaidd ac amgylcheddol Cymru.

Yn ystod fy nghyfnod o weithio gartref – ers 17 Chwefror – rydym wedi darparu cyllid i gefnogi llesiant myfyrwyr, datblygu cynllun amgylcheddol i CCAUC a chyhoeddi ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol, gyda phob un ohonynt yn ceisio cael effaith gadarnhaol ar Gymru a’r materion dybryd rydym yn eu hwynebu.

Gyda gwledydd o gwmpas y byd yn delio â chyfyngiadau symud gan lywodraethau, gallwn weld y cydbwysedd eiddil rhwng pob un o bedair colofn yr egwyddor datblygu cynaliadwy ar waith. Ar gyfer y DU, ceir effeithiau negyddol ar yr economi a chyfyngiadau ar symud a rhyddid, ond ceir hefyd newidiadau cadarnhaol gyda lefelau llygredd yn gostwng, cymunedau yn dod at ei gilydd i gefnogi ei gilydd, a’r sectorau cyhoeddus a phreifat yn cydweithio er mwyn arloesi a chanfod datrysiadau.

Beth allaf ei ddysgu o hyn? Wel, nawr, yn fwy nag erioed, rwy’n gweld sut mae gan y penderfyniadau rydym yn eu gwneud y potensial i gael effaith sylweddol ac achosi newid. Ac wrth wneud ein penderfyniadau, mae angen i ni barhau i ddefnyddio ein dull ystyrlon ar gyfer datblygu polisi a chyllid a’i ddatblygu ymhellach.

Credaf y gall fy nghydweithwyr o fewn CCAUC ac yn y sector addysg uwch fod yn fodlon â’u hymatebion i’r heriau hyn, ac ni ddylent anghofio am yr effaith y mae ein camau gweithredu yn ei chael ar allu prifysgolion i ddarparu ar gyfer eu myfyrwyr, staff a chymunedau.

Ryan Stokes, Rheolwr Cydraddoldebau a Chynaliadwyedd